Małżeństwo

Małżeństwo jak stanowi prawo kanoniczne jest przymierzem, przez które mężczyzna i kobieta tworzą ze sobą przymierze życia, skierowaną ze swej natury na dobro małżonków oraz na zrodzenie i wychowanie potomstwa. Z tej racji między ochrzczonymi nie może istnieć ważna umowa małżeńska, która tym samym nie byłaby sakramentem.

Istotnymi przymiotami małżeństwa są jedność i nierozerwalność, które w małżeństwie chrześcijańskim nabierają szczególnej mocy z racji sakramentu.

Małżeństwo tworzy zgoda stron między osobami prawnie do tego zdolnymi, wyrażona zgodnie z prawem, której nie może uzupełnić żadna władza ludzka. Zgoda ta jest aktem woli, którym mężczyzna i kobieta w nieodwołalnym przymierzu wzajemnie się sobie oddają i przyjmują w celu stworzenia małżeństwa.

Małżeństwo może zawrzeć każdy, komu prawo tego nie zakazuje. Małżeństwo katolików chociażby tylko jedna strona była katolicka, podlega nie tylko prawu Bożemu, lecz także kanonicznemu, z zachowaniem kompetencji władzy świeckiej w odniesieniu do czysto cywilnych skutków tegoż małżeństwa.

Małżeństwo cieszy się przychylnością prawa, dlatego w razie wątpliwości należy uważać je za ważne, dopóki nie udowodni się czegoś przeciwnego.

Ważne małżeństwo pomiędzy ochrzczonymi uważa nazywa się tylko zawartym, jeżeli nie zostało dopełnione, zawartymi dopełnionym jeżeli małżonkowie spełnili ze sobą w sposób ludzki akt małżeński przez się zdatny do zrodzenia potomstwa, na który to akt małżeństwo jest ze swej natury ukierunkowane i przez który małżonkowie stają się jednym ciałem.

Małżeństwo nieważne nazywa się mniemanym, jeżeli przynajmniej jedna ze stron zawierała je w dobrej wierze, dopóki obydwie strony nie zdadzą sobie sprawy z jego nieważności.

Przeszkody zrywające

Przeszkoda zrywająca czyni osobę niezdolną prawnie do ważnego zawarcia małżeństwa. Przeszkodę uważa się za publiczną, jeżeli może być udowodniona w zakresie zewnętrznym, w przeciwnym razie jest tajna.

  • Nie można zawrzeć ważnego małżeństwa mężczyzna przed ukończeniem szesnastego roku życia i kobieta przed ukończeniem czternastego roku;
  • Niezdolność do odbycia stosunku seksualnego uprzednia i trwała, czy to ze strony mężczyzny, czy kobiety, czy to absolutna czy względna, małżeństwo nieważnym z samej jego natury;
  • Nieważnie usiłuje zawrzeć małżeństwo ten to jest związany węzłem poprzedniego małżeństwa, nawet niedopełnionego;
  • Nieważne jest małżeństwo między dwoma osobami, z których jedna została ochrzczona w kościele katolickim lub została do niego przyjęta, a druga jest nieochrzczona;
  • Nieważnie usiłują zawrzeć małżeństwo ci, którzy uzyskali święcenia;
  • Nieważnie usiłują zawrzeć małżeństwo ci, którzy są związani wieczystym ślubem publicznym czystości w instytucie zakonnym;
  • Nie może być zawarte małżeństwo pomiędzy mężczyzną i kobietą uprowadzoną lub choćby przetrzymywaną z zamiarem zawarcia z nią małżeństwa, chyba że później kobieta uwolniona od porywacza oraz znajdując się w bezpiecznym i wolnym, sama z własnej woli wybierze to małżeństwo;
  • Kto ze względu na zawarcie małżeństwa z określoną osobą zadaje śmierć jej współmałżonkowi lub własnemu współmałżonkowi, nieważnie usiłuje zawrzeć to małżeństwo;
  • Nieważnie również usiłują zawrzeć ze sobą małżeństwo ci, którzy poprzez fizyczny lub moralny współudział spowodowali śmierć współmałżonka;
  • W linii prostej pokrewieństwa, nieważne jest małżeństwo między wszystkimi wstępnymi i zstępnymi, zarówno prawego pochodzenia jak i naturalnymi;
  • W linii bocznej nieważne jest małżeństwo aż do czwartego stopnia włącznie;
  • Powinowactwo w linii prostej powoduje nieważność małżeństwa we wszystkich stopniach;
  • Nie mogą zawrzeć małżeństwa ze sobą, ci którzy są związania pokrewieństwem prawnym powstałych z adopcji, w linii prostej albo w drugim stopniu linii bocznej